Geleneksel kına gecesi türküleri yurdumuzun coğrafi ve folklorik zenginliği sayesinde son derece çeşitlidir. İşte o türküler.
Oldukça zengin folklorik kültüre sahip olan Türkiye’de düğün ve kına gecesi gelenekleri de çeşitlilik gösterir. Doğu’dan Batı’ya, Akdeniz’den Karadeniz’e her yörenin kendine has düğün adetleri, eğlenceleri, türküleri, o yörenin düğün ile ilgili yüzlerce yıllık ritüellerini içerir. Buna rağmen kent yaşamında daralan, standartlaşan ve yöresel tadını kaybeden bu adetler, özellikle kırsal kesimde, köylerde yaşamaya devam ediyor.
Kına gecesi türküleri de varlığını sürdüren bu düğün adetlerinin, ezgi geleneklerinin başında gelir. Kına gecesi, eğlence yanında hüznü de barındırır. Baba evinden ayrılarak başka bir eve gelin gidecek kız için düzenlenen bir nevi veda törenidir. Bu nedenle kına yakılırken özlem ve gurbet acısı temalı türkülerle gelin ağlatılır. Kimi yörelerde kına gecesi türküleri için “kına ağıdı, kına ağıtları” denilmesi de bu yüzdendir.
Kına gecesi için, günümüzde moda olan “bekarlığa veda partilerinin” geleneksel öncüsüdür diyebiliriz. Elbette veda partilerindeki gibi popüler müzikler ve şarkılar yerine, o yöreye ait türküler söylenir, ezgiler çalınır. Korunması, yaşatılması gereken bu türküler, kültürel devamlılığın da en belirgin göstergelerindendir.
Bilinen en ünlü kına gecesi türküleri ise hepimizin aşina olduğu “Yüksek Yüksel Tepeler” ve “Kınayı Getir Aney” olarak bilinen türkülerdir. Biri Trakya’dan, diğeri Doğu Anadolu’dan derlenen kına türküleri olsa da, istisnasız Türkiye’nin birçok köşesinde, kent veya köy fark etmeksizin kına gecelerinde söylenen gelin ağlatma türkülerinin başında gelirler. Yöresine göre kına gecesi türküleri arasında kısa bir gezintiye ne dersiniz?
“Yüksek yüksek tepelere ev kurmasınlar”: En bilinen kına gecesi türküsüdür. Trakya yöresindendir.
“Kınayı getir aney”: Kaynak olarak Doğu Anadolu olarak verilse de, özel olarak Bitlis yöresinin bir kına ağıdıdır.
“Kınamı yoğurdular”: Karadeniz’e ait ünlü bir kına ağıdıdır.
“Vardım baktım demir kapı sürgülü”: Elazığ-Harput yöresinin ünlü bir kına gecesi türküsüdür.
“Altın tas içinde kınam ezilir”: Bursa yöresine ait bir kına türküsüdür.