Oynamayı çok seven bir toplum olarak düğünlerimiz oyun havaları üzerine yapılıyor. Bu yüzden düğünleri şenlendirecek ve yöreden yöreye gerek müziği gerekse oynayış tarzı bakımından farklılık gösteren oyun havalarının listesi düğün telaşı içindeki çiftlerin işini kolaylaştırıyor.
Düğününüzde oynayacağınız oyun havalarının listesini çıkarmak ve listedekileri en iyi şekilde oynamak düğününüzü ve sizleri unutulmaz kılacaktır. Çünkü müziği, el ve ayak hareketleri, kıyafetleri, oyuncu sayısı, dizilme şekilleriyle yöreden yöreye değişen oyun havaları; elbette ki düğünlerin vazgeçilmezidir. Sanki bir koreografi hazırlamış gibi sahnede uyum içinde halay çekmek veya tüm sıkıntıları unutup delicesine horon tepmek kimi imrendirmez ki? Bu sebepten dolayı her bölgeye göre farklı şekillenmiş oyun havalarını öğrenmek ve kendi bölgesel oyun havalarınızı en iyi biçimde oynamak hem düğününüzü unutulmaz kılacak hem de siz örf ve adetlerinizi yerine getirmiş olacaksınız.
Ülkemiz, birçok farklı etnik grup ve kültürü besleyen geniş bir ülkedir. Her kültür grubunun da kendine has gelenek ve görenekleri, düğün etkinlikleri, dans müzikleri ve oyunları var. Bu yüzden ülke içinde her bölgeye ait farklı halk oyunları ve yöresel oyun havaları olduğu görülür. Yöresel düğünler, eğlenceler, festivaller ve tanıtım günleri sayesinde bu oyunlar nesilden nesle aktarılır. Kimi zaman tüm davetlileri coşturur kimi zaman ise sadece işi bileni sahneye çıkarır.
Peki en güzel yöresel oyun havaları nelerdir, nasıl oynanır, nerelerde görülür biliyor musunuz? İşte ülke genelinde en çok bilinen ve sahnelerde en çok görülen bölgesel oyun havaları:
1-) Efelerin Gösterisi Harmandalı – Oyun Havalari Listesi
Ege bölgesi düğünlerinin vazgeçilmezi Zeybek’in en çok bilinen türüdür Harmandalı. Ege efeleriyle özdeşleşmiş bir oyundur ve oynayan kişide heybetli bir gösteriş sağlar. Uyumlu el ve ayak hareketleriyle izleyenlerde oyuna ve oynayan kişiye karşı hayranlık uyandırır. Artık sadece Ege’de değil Türkiye’nin her bölgesinde oynanmaya başlamış ve düğünlerde izleyiciye sunulmak üzere özel dersleri verilmeye başlanmıştır. İşte bu yüzden Harmandalı, yörelere göre oyun havaları listesi içinde akla ilk gelenlerdendir.
Kişi isterse tek başına isterse karşısına bayan ya da erkek partner alarak harmandalı oynayabilir. Yöresel köy düğünlerinde sadece damat ya da damatla birlikte yakın erkek akrabalar sahnede halka oluşturarak oynarken salon düğünlerinde gelin ve damadın önceden çalışarak düğünde karşılıklı oynamasıyla karşımıza çıkan ağır bir oyundur.
2-) Karadeniz Uşaklarının Görsel Şöleni Horon – Oyun Havalari Listesi
Karadeniz Bölgesi denince akla gelen ilk terimlerden biri horondur. Yöresel tanıtım günlerinde, festivallerde, cemiyetler ve düğünlerde olmazsa olmaz olan horon, bitmek bilmez bir enerji ister. Karadeniz insanının hareketliliğinden midir bilinmez, mizaçları sanki yöresel oyunlarına yansımış gibidir. Her Karadeniz düğününde kendine yer edinen horon, kemençe eşliğinde oynanır. Bir sıra halinde oluşturulan grubun çeşitli el ve ayak hareketleriyle icra ettikleri bir oyun havasıdır. Aynı müzikle birçok türü oynamak mümkündür.
Oyunu oynayacak kişiler, aralarında boşluk kalmayacak şekilde yan yana sıralanır ve ellerini birleştirir. Ayak oyunları ve ellerin aynı anda yukarı kaldırılmasıyla bütünleşen seri ritmik bir oyundur. Tiz ve enerjik sesiyle kemençe, oynamayı bilmeyen ya da horona kalkmayanı dahi etkiler ve tempo tutturur. Basit hareketleri enerjik ve çabuk bir şekilde yapma esasına dayanan horunu düğününüzde oynanacak oyun havaları listenize eklemenizi tavsiye ederiz.
3-) Yörüklerin İmgesel Oyunu Teke Zortlatması – Oyun Havalari Listesi
Akdeniz Bölgesi’nde göçebe yaşam süren yörükler hayatlarını hayvan yetiştirme ve çobanlıkla sürdürürlerdi. Teke Zortlatması (Zortlaması) da bu yörüklerin yetiştirdiği erkek keçinin çıkardığı sesler ve yaptığı hareketlerin bağlama ve zurna ile taklidi sonucu ortaya çıkan bir oyun havasıdır. Adını Akdeniz Bölgesi içinde Teke Bölgesi diye adlandırılmış yöreden alır. Bu yöredeki keçilerin kızgınlık dönemlerinde tepinerek sağa sola koşuşturmaları ve bağırmaları nedendir bilinmez yörüklerin dikkatini çekmiş ve düğünlerde sergilemek istemişler. Tekelerin hareketlerinden esinlenilen, eğilip kalkarak oynanan Teke Zortlatması (Zortlaması), Zeybek oyununun bir türüdür olmakla birlikte müziğinde Akdeniz’e özgü nağmeler barındırması oyuna ayrı bir hava katıyor.
4-) İç Anadolu’nun Ses Getiren Havası Kaşık Oyunları – Oyun Havalari Listesi
Kaşık Havası da denen kaşık oyunları, İç Anadolu ve Karadeniz’in batısı ile Konya çevresi bölgelerde oynanan oyunların genel ismidir. Farklı ritim ve hareketleri ile birkaç türü olan kaşık havası, ismini oynayanların müziğe karşı ritim tutmak için ellerinde kaşık tutmasından alır. Kaşık Havası oynamak için Silifke adı verilen bir kıyafet giyilir. İki elin baş-işaret-orta parmak aralarına birer tahta kaşık alınır ve müziğe uygun bir ritimle kaşıklar birbirine vurulur. Bu sırada koordineli biçimde el ve ayak hareketleri de birleştirilerek karşılıklı bir oyun sergilenir. Teke Bölgesi’nde oynanan zeybek oyununda da kaşık kullanılsa da Kaşık Havası ile karıştırılmaması gerekmektedir.
5-) Doğu’nun Düğün Dansı Halay – Oyun Havalari Listesi
En az üç kişilik zincirle başlayıp genişleyebilen, davul ve zurna eşiğinde oynanan, Anadolu’nun güneyi ve doğusunda karşımıza çıkan halay, bu bölgelerdeki düğünlerin vazgeçilmezlerindendir. Hatta yöresel düğünlerinde sadece halay çekilir bile denebilir. Birlik, beraberlik, yardımlaşma anlamlarına gelen Doğu, Çukurova ve Bozkır halayları; yöresel değişimlerle doğu kültürüyle beslenen düğünlerde karşımıza çıkar. Hepsi birbirinden farklı ezgide ve farklı tempolu olan halay türleri en güzel oyun havaları listesi içinde yer almayı hak edecek niteliktedir.
6-) Romanların Festivali Roman Havası – Oyun Havalari Listesi
Ülkenin renkli karakterleri Romanları unutmamak gerek. Hareketli yaşantıları ve eğlenceye düşkünlükleri ile bilinen Romanların yaşantıları, anlaşmazlıkları ve birbirlerine çektikleri recaller oyun havalarına da yansımış. Dertlerini, acılarını, mutluluklarını, heyecanlarını ve yaşadıkları olayları şarkı haline getiren bir de zıplayıp hoplayarak şarkıya eşlik eden romanlar eğlenmeyi iyi biliyorlar doğrusu.
Fırfırlı bir etek, bele bağlanan oyalı bir yazma, başa geçirilen çiçekli bir bandana ve kulak arkasına takılan bir gül ile roman imgesini canlandırabilirsiniz. Bu parçaları giyip uygun ayak hareketleri ve bel kıvraklığı ile enfes bir roman havası oynayabilirsiniz. Siz de baba evinden ayrılmanı hüznünü unutmak, kuracağınız yuvanın heyecanını yaşamak, delice eğlenip stres atmak ve kurtlarınızı dökmek istiyorsanız düğünün sonlarına doğru sağlam bir roman havası açın ve çılgınlar gibi eğlenin.
Ve Diğer Oyun Havaları
Dört bir yanı farklı kültürlerle donatılmış güzel yurdumuz Anadolu’nun vazgeçilmez oyunlarından olan misket havası, kuzeybatı Marmara’da oynanan hora, Karadeniz ve Doğu Anadolu kültürünü birleştiren ögelerden biri olan bar oyunu, Akdeniz Bölgesi’nin doğusundaki kaşıklı zeybek oyunları, Marmara Bölgesi’nde kaşıklı zeybek oyun havaları da düğünlerinizde davetlileri coşturacak oyun havalarındandır. İlk dans müziğinden sonra hareketli bir giriş yapmak istiyorsanız teke zortlatması ve ardından kaşık havası oynamak coşkulu bir düğün günü yaşamanızı sağlayacaktır. Sonraki oyun havası olarak misket havası tercih edebilirsiniz. Misket, yöresel olarak çıkış yapsa da bugün her düğünde mutlaka oynanmakta ve herkes tarafından bilinmektedir. Belirli bir yöresel oyun havası bilmeyen kişilerin bile katılabileceği misket havası, şarkının ritmine uyan her türlü figürle oynanabilir. Coşkulu ve hafızalardan silinmeyecek bir düğün için listedeki oyun havalarını öğrenmeli ve düğününüzde mutlaka oynamalısınız.