Tanışma, flörtleşme, küsme, trip atma, barışma, evlilik teklifi, nişan, kına ve çok daha fazla başlıktan oluşan evlilik maratonu sonrasında o büyük gün geldi çattı. Gelinlikler, damatlıklar, düğün yeri, düğün pastası, giriş ve çıkış müzikleriyle romantik danslar da tamam. İşte şimdi sıra işin en eğlenceli kısmına geldi. Düğününüzde çalabileceğiniz, Türkiye’nin dört bir yanından fıkır fıkır, kıpır kıpır oyun havaları listesi.
En entelinden en yöreseline kadar konsept ne olursa olsun, nasıl planlanırsa planlansın, bir Türk düğününün olmazsa olmazıdır oyun havaları ve yöresel oyunlar. Kıpır kıpır müzikleriyle insanı olduğu yerde bile oynamaya iter. Ay kız vallahi ben hiç becerememcileri Artvin Halk Oyunları Ekibi’nin baş dansçısı yapan, oturmaya mı geldikçilerin baş tacı, göz nuru oyun havaları ile düğününüzü unutulmaz kılmaya ne dersiniz? İşte, yörelere göre oyun havaları listesi.
YÖRELERDEN POTPURİ Mİ YAPSAK?
Oyun havası çeşitleri yörelere göre farklı tempolarda farklı danslarla oynanabilmektedir. Oyun havası figürleri de en az ilk dans kadar üzerinde durulması gereken, önemli bir ayrıntıdır düğünler için. Hangi yöreye ait hangi türkülerin çalınacağını, hangi yöreye ait figürlerle dans edileceğini belirleyen temel unsur da elbette kız tarafının ve erkek tarafının nereli olduğuna göre değişecektir. Zira iki taraf farklı illerdense ve “Bizim oralardan hiç çalmadı hep diğer taraf oynadı” tribini yemek istemiyorsanız adil bir dağılımla müzik listenizi oluşturmalısınız. Ya da kimsenin hatırı üzerimizde kalmasın diyerek tüm yörelerden potpuri oluşturabilirsiniz. Fakat Anadolu kültüründeki çeşitliliği düşündüğümüzde 3 gün 3 gecelik bir düğüne ve misafirlere ikram etmek için bol bol enerji içeceğine ihtiyacınız olabilir. Oyun havası Ankaralı Namık ile Ankaralılar başta olmak üzere herkesin gönlünde taht kurmuş danslardan biridir. Son dönemlerin en sevilen düğün oyun havaları arasında yerini alan “Erik Dalı” ile başlayabilirsiniz!
İŞTE DÜĞÜNÜNÜZ İÇİN BİRBİRİNDEN GÜZEL YÖRESEL OYUNLAR
Oyun havası türleri ve oyun havası isimleri merak edenler ya da oyun havası dışında yerel halk oyunları hakkında fikir edinmek isteyenler için, işte yerel danslar ve oyun havası listesi.
HALAY: Doğu illerimiz başta olmak üzere bir çok ilde en yaygın olan oyun havası türüdür halay. Oynayanlar, birbirlerine omuzlarından tutunur, el ele tutuşur ya da birbirlerinin serçe parmaklarından tutar, dizlerini kırarak senkronize hareket ederler. Daha düz olan üç adım sağa iki adım öne olan versiyonu yanında bir diğer versiyonu da 3 adım sağa, 1 ayak öne, 3 adım geriye ve tekrar bir ayak öne atılarak oynanan versiyonu da mevcuttur. Enstrüman olarak davul ve zurna eşlik eder. Diyarbakır, Şanlıurfa, Tokat, Elazığ olmak üzere Güney Anadolu ve Orta Anadolu dolaylarında yaygındır. Bazı illerde çok daha karmaşık ve horonla yarışan hızda versiyonları vardır. İlgilenenler için aşağıdaki videoda bir örneği mevcut.
ŞEMMAME: Yine yöresel halk oyunlarından biri olan Şemmame özellikle İbrahim Tatlıses’in aynı adla seslendirdiği şarkısından sonra ülke çapında üne kavuşmuş ve düğünlerde sıklıkla oynanır hale gelmiştir. Normal halaya göre biraz daha karmaşık olan Şemmame dansı ve şarkısına aşağıda yer alan linklerden ulaşabilir ve düğününüzü şenlendirebilirsiniz.
ZEYBEK: Zeybek, aynı zamanda Anadolu efelerine verilen ad olmakla bilikte toplu olarak veya bireysel olarak da oynanabilen bir yöresel oyundur. Toplu olarak oynandığında daire biçimi alınır. Halayın aksine burada, oynayanlar birbirleri ile temas halinde değildir. İzmir, Aydın, Balıkesir gibi Ege bölgesinin oyun havası olmasına rağmen Çanakkale’de de oynanır. Mustafa Kemal Atatürk’le özdeşleşen bu oyun cesur bir adamı temsil eder. Aynı zamanda Zeybek, Türkan Şoray ve Kadir İnanır filmlerine de damga vurmuştur. Zeybek oynayan dansçı kollarını iki yana açar. Elleri başı ile aynı hizadadır. Ağır hareketlerle büyük adımlar atar ve arada yere doğru eğilip bir dizini yere dokundurur.
HORON: Anadolu dansları arasında en hızlı olan dans türü olan Horon, dans biçiminden ötürü ‘Tepmek’ fiiliyle beraber kullanılır. Horon kıpır kıpır melodisiyle dinleyenleri anında harekete geçirir. Genellikle Doğu Karadeniz’de yaygın olmakla bilikte çevre bölgelerde de oynanır. Oyuncular, halaydaki gibi birbirlerine tutunur. Bu dans, yöresinin karakteristik özelliklerini de içinde barındırmaktadır ve diğer dansların aksine, daha sert mizaçlı sayılabilir. Sadece düğünlerde değil, asker uğurlamaları, yayla şenlikleri gibi etkinliklerde de oynanır.
KAŞIK: Adından da anlaşıldığı gibi, kaşıklar eşliğinde oynanır. Aynı müzik enstrümanlarından olan ‘parmak zilleri’ gibi, parçanın ritmiyle eş zamanlı vurulmak üzere kaşıklar kullanılmaktadır. Güney Anadolu, bu oyunun merkezi olarak gösterilse de Bursa, Konya, Antalya gibi illerimizde de mevcuttur.
KARŞILAMA: Karşılama halk oyunu bir eş oyunudur. İkişerli grup halinde karşılıklı durmakta olan iki kız ve iki erkek tarafından, gruplaşıldığı vakit daha kalabalık da oynanabilir. Bu oyunda da eşler arasında temas olmaz. Her yörede olmasa da bazı yörede, oynayanlar ellerinde birer mendil bulundurur. Karşılama, Giresun, Trakya ve Güney Marmara bölgelerinin oyunlarındandır.
BENGİ: Anlamca sonsuz anlamına gelen bu oyun, Zeybek’e çok benzer kurallara sahiptir, aynı Zeybek gibi Ege Bölgesi’ne ait bir oyun türüdür. Zafer kutlaması olarak ortaya çıktığı ve gelenekselliği rivayet edilir. Zeybek’e benzese de onun aksine bir arada oynanır.
ÇİFTETELLİ: Mutlak dört dörtlük bir ritme sahiptir. Yörelere göre kendi içinde de gruplara ayrılır. Bursa çiftetellisi ile Bandırma çiftetellisi, farklılıklar gösterebilir. Oldukça hareketli bir türdür, yalnız Türkiye’de değil, Balkan dolaylarında da oynandığı bilinmektedir.
MİSKET: Ankara başta olmak üzere İçanadolu Bölgesi’nin çeşitli illerinde sıklıkla oynanan oyun türüdür. Ankaralı Turgut, Ankaralı Namık gibi sanatçıların seslendirdiği parçalarla oynayanları görmek bilhassa bahar ve yaz aylarında Ankara sokaklarındaki düğünlerde sıklıkla karşılaşabileceğiniz bir durumdur. Ankara’nın Bağları, Dilara gibi şarkılar ise oyunda en çok çalan şarkılardır. Misket oynarken parmaklar şıklatılabileceği gibi kaşık ya da zillerle de oynanabilmektedir.
ELBETTE ONLARSIZ DÜĞÜN OLMAZ
9 8’LİK / ROMAN HAVASI: 9 8’lik ritmi ile bilinen Roman halkının dans türüdür. Anadolu’da genellikle Trakya yöresinde oynanan oyunun müziğinde, darbuka, keman, klarnet ve kanuna sıklıkla yer verilir. Dans hakkında daha çok bilgi sahibi olmak ve o kıvrak ritmlerin büyüsüne kapılmak isteyenler aşağıdaki linkten gerekli bilgileri alabilirler.
ORYANTAL: Dünyanın en erotik danslarından biri olarak kabul edilen oryantal dansı, göbek başta olmak üzere, göğüs ve kalça hareketlerinin müzikle ritmi ile ortaya çıkar. Dünyanın en eski danslarından biri olarak kabul edilir. Ortadoğu ülkelerinin yanı sıra Balkan ülkelerinde de rastlanır. Mezdeke şarkıları ve dansları en yaygın olanlarıdır.
Sizin düğünlerinizde en çok hangi yöresel oyunlar oynanıyor?